Chính phủ

Thụy Sỹ là một nhà nước liên bang bao gồm 26 bang (20 bang “đầy đủ” và 06 bang “một nửa” nhằm mục đích là đại diện cho cơ quan lập pháp liên bang) có chủ quyền như quyền tự chủ tài chính và quyền quản lý các vấn đề nội bộ của bang. Theo Hiến pháp năm 2000, các bang nắm giữ toàn bộ quyền lực không được giao cụ thể cho Liên bang. Các tổ chức liên bang của Thụy Sỹ gồm:

Một cơ quan lập pháp lưỡng viện – Hội đồng quốc gia Liên bang
Một ban điều hành gồm 7 thành viên cao cấp – Hội đồng Liên bang; và
Một ban tư pháp bao gồm một tòa án thường xuyên ở Lausanne – Tòa án Liên bang và các tòa án quân sự và dân sự đặc biệt. Tòa án Bảo hiểm Liên bang là một bộ phận độc lập của Tòa án Liên bang để xử lý các vấn đề liên quan đến an sinh xã hội và được đặt tại Lucerne. Tòa án Hình sự Liên bang được đặt tại Bellinzona là tòa án sơ thẩm đối với tất cả các vụ án hình sự nằm trong thẩm quyền của liên bang.

Hiến pháp quy định ba cơ quan với quyền hành riêng biệt của Chính phủ.

Hội đồng Quốc gia Liên bang là cơ quan quyền lực cao nhất, cho dù trên thực tế cơ quan hành pháp đang được gia tăng quyền lực dựa trên sự suy yếu của ngành lập pháp. Hội đồng Liên bang có hai viện – Hội đồng Đại diện Bang và Hội đồng Quốc gia. Các viện này có quyền lực ngang nhau trong tất cả mọi vấn đề bao gồm cả quyền đưa ra đạo luật dự thảo. Cơ quan hành pháp không có quyền phủ quyết và cơ quan lập pháp cũng không có quyền xem xét tính hợp hiến của các dự luật; tất cả các đạo luật (trừ ngân sách) đêu được xem xét bằng trưng cầu dân ý trước khi áp dụng. 46 đại diện trong Hội đồng Đại diện Bang (2 cho mỗi bang “đầy đủ” và 1 cho các bang “một nửa” được bầu trực tiếp tại bang bằng hình thức đa số phiếu. 200 thành viên của Hội đồng Quốc gia được bầu trực tiếp tại mỗi bang theo hình thức đại diện theo tỷ lệ. Các thành viên của hai hội đồng đều có nhiệm kỳ 4 năm.

Hội đồng Quốc gia Liên bang họp hàng quý trong 3 tuần cho các phiên họp toàn thể. Các ủy ban hành động của hai viện này thường họp kín về các vấn đề pháp luật nhưng cả hai phe thiểu số và đa số đều được trình bày quan điểm trong các phiên họp toàn thể. Hội đồng Quốc gia Liên bang là một quốc hội quân sự và các thành viên thường giữ nguyên các nghề nghiệp của họ. Các thành viên của Quốc hội không có nhân viên trợ lý riêng.

Hội đồng Quốc gia Liên bang chỉ có thể bị giải tán một cách hợp pháp sau một cuộc yêu cầu của toàn dân nhằm sửa đổi lại hoàn toàn Hiến pháp. Mọi công dân từ 18 tuổi trở lên đều có quyền bầu và ứng cử trong các cuộc bầu cử cấp quốc gia, bang, và địa phương trừ khi cá nhân đó không thỏa các điều kiện luật pháp liên quan.

Sự quan trọng của việc bầu cử theo phiếu bắt nguồn từ truyền thống của Thụy Sĩ tin rằng ý nguyện dân chúng là quyền lực quốc gia cao nhất. Mọi sửa đổi Hiến pháp của chính phủ đều được tự động xem xét bằng phiếu bầu và phải đạt đa số phiếu ở cả cấp liên bang và bang để có hiệu lực. Các cử tri có thể tích cực tìm kiếm thay đổi trong Hiến pháp bằng các cuộc lấy ý kiến dân chúng: một dự thảo sửa đổi Hiến pháp có thể được đưa ra xem xét toàn quốc với 100000 chữ ký của cử tri. Mỗi đạo luật liên bang mới cũng cần đựơc xem xét đại chúng dưới hình thức trưng cầu dân ý: chỉ cần 50000 chữ ký cử tri là đủ để yêu cầu một cuộc bỏ phiếu đa số cho bất kỳ đạo luật liên bang nào đựơc đưa ra bởi chính phủ. Hội đồng Quốc gia Liên Bang có thể tuyên bố thời gian quá khẩn cấp cho một cuộc trưng cầu dân ý nhưng điều này rất hiếm xảy ra. Dù thế nào đi nữa, một đạo luật được thông qua một cách khẩn cấp thì phải có giới hạn thời gian và sau này cũng sẽ phải được bỏ phiếu đa số như các đạo luật khác.

Cơ quan điều hành tối cao là Hội đồng Liên bang gồm gồm 7 thành viên nội các chính phủ. Hội đồng Quốc gia Liên bang bầu ra 7 thành viên Hội đồng Liên bang cho một nhiệm kỳ chung của cả hai viện tại thời điểm bắt đầu một đạo luật mới. Các thành viên Hội đồng Liên bang có nhiệm kỳ 4 năm; không có giới hạn về số nhiệm kỳ tối đa và các thành viên sẽ không bị bãi nhiệm trong thời gian phục vụ. Mỗi năm Hội đồng Quốc gia Liên bang chọn ra chủ tịch và phó chủ tịch từ 7 thành viên này dựa theo thâm niên phục vụ. Phó chủ tịch năm nay sẽ được chọn làm chủ tịch trong năm sau. Mặc dù Hiến pháp quy định rằng Hội đồng Quốc gia Liên bang lựa chọn và giám sát nội các chính phủ, nội các chính phủ đã từ từ đảm trách vai trò chính trong các quá trình lập pháp và hành pháp liên bang.

Theo một thỏa thuận “Công thức kỳ diệu” giữa bốn đảng cầm quyền được đưa ra từ năm 1959 và chấm dứt tháng 12 năm 2003, các đảng Tôn giáo Dân chủ, Xã hội Dân chủ, và Tự do Dân chủ được bầu hai thành viên vào Hội đồng Liên bang (các bộ trưởng) và đảng Nhân dân Thụy Sị đựơc một thành viên. Bắt đầu từ năm 2004, thành phần đại diện các đảng trong nội các chính phủ đã thay đổi do các kết quả bầu cử chính quyền và các yếu tố chính trị khác. Thành phần đại diện chính phủ hiện thời gồm: 2 thành viên của đảng Xã hội Dân chủ, 2 của đảng Tự do Dân chủ, 1 từ đảng Thiên chúa giáo Dân chủ, 1 từ đảng Bảo thủ Dân chủ, và 1 từ đảng Nhân dân Thụy Sĩ.

Hiến pháp yêu cầu Hội đồng Liên bang thực thi quyền lực chung chứ không được đại diện cho từng bộ riêng lẻ hoặc từng đảng phái của mình. Mỗi thành viên hội đồng đứng đầu một trong bảy cơ quan liên bang và chịu trách nhiệm chuẩn bị các đạo luật liên quan trong phạm vi của mình. Tổng thống, dù vẫn chịu trách nhiệm về cơ quan trực thuộc, không có nhiều đặc quyền và là người đứng đâu nội các.

Thực thi luật pháp là nhiệm vụ của các bang. Tòa án Liên bang chỉ xem xét các vấn đề thuộc phạm vi của mình. Nhiệm vụ chính của tòa án Liên bang là xét xử các vụ án kháng cáo dân sự và hình sự. Tòa án Liên bang cũng xem xét các khiếu kiện về vi phạm quyền hiến pháp của công dân và có quyền xử lại các quyết định của tòa án cấp bang liên quan dến luật liên bang cũng như một số quyết định của các cơ quan liên bang. Tuy nhiên, tòa án Liên bang không có quyền xem xét luật liên bang về hiến pháp. 30 vị thẩm phán toàn thời gian và 30 vị thẩm phán bán thời gian của tòa Liên bang được bầu bởi Hội đồng Quốc gia Liên bang cho nhiệm kỳ 6 năm. Tòa án Hình Sự Liên Bang là tòa sơ thẩm đối với các vụ án hình sự thuộc phạm vi liên bang liên quan đến tội phạm có tổ chức, tội phạm trí thức, rửa tiền, tham nhũng. 11 vị thẩm phán của tòa Hình Sự Liên Bang được chọn bởi Hội đồng Quốc gia Liên bang cho nhiệm kỳ 6 năm.

Các bang của Thụy Sĩ điều hành chính quyền địa phương. Đơn vị hành chính cơ bản của chính quyền địa phương quản lý một làng, thị xã, thành phố gọi là chính quyền thành phố (tỉnh). Quốc tịch có được do là thành viên của một đơn vị hành chính có thể được trao tặng cho người nước ngoài bởi đơn vị hành chính đó. Các chính quyền tiểu bang chịu sự kiểm soát của chính quyền liên bang nhưng vẫn có quyền tự quyết trong việc thực thi luật pháp liên bang.

Các cơ quan chính phủ:

Hội Đồng Quốc gia Liên Bang ( nội các chính phủ Thụy Sĩ)

Bộ Nội Vụ - Didier Burkhalter (Đảng tự do dân chủ)

Bộ Ngoại Giao – Micheline Calmy –Rey ( Đảng Xã Hội Dân Chủ)

Tư Pháp và Cảnh Sát - Eveline Widmer-Schlumpf ( Đảng Dân Chủ bảo Thủ)

Quốc Phòng, Anh Ninh và Thể thao: Ueli Maurer ( Đảng Nhân Dân Thụy Sĩ)

Bộ kinh tế - Doris Leuthard – Tổng Thống ( Đảng Dân chủ Thiên Chúa giáo)

Giao Thông, Liên lạc thông tin và Năng Lượng – Moritz Leuenberger – Phó Tổng Thống (Đảng Xã Hội Dân Chủ)

Thủ Tướng Liên Bang – Corina Casanova

Đại Sứ Tại Mỹ - Urs Ziswiler

Tình hình chính trị:

Thuỵ Sỹ có một chính phủ ổn định và một xã hội phong phú. Các cuộc bầu cử quốc gia diễn ra bốn năm một lần thường chỉ đánh dấu những thay đổi nhỏ về đại diện các Đảng. Trong những năm gần đây Thuỵ đã có một sự thay đổi dần trong cán cân chính trị. Đảng cánh tả Nhân Dân Thuỵ Sỹ, trước đây là thành viên thiểu số trong bốn đảng Liên minh chính phủ, đã tăng gần gấp 3 số phiếu bầu của mình từ 11% năm 1987 đến 22.5% năm 1999, 26.6% vào năm 2003, và 29% vào tháng 10 năm 2007, hoàn toàn đánh bại ba đối thủ chính. Trong cuộc bầu cử quốc hội năm 2007, Đảng Nhân Dân Thuỵ Sỹ đã thêm được bảy ghế trong tổng số 200 ghế Hội Đồng Nhà Nước ( hạ viện). Chiến thắng này nâng tổng số ghế của Đảng trong Quốc hội lên 62 ghế. Đảng Màu Xanh tăng được hơn 2% điểm và bảy ghế trong Hội Đồng Nhà Nước, mang đến cho họ 9.6% và 20 ghế. Đây cũng là lần đầu tiên họ dành được ghế trong Hội Đồng Quốc Gia ( thượng viện). Đảng Dân Chủ Thiên Chúa Giáo (CVP) khiêm tốn với 0.2% và 3 ghế nâng tổng số lên 14.6% và 31 ghế tại Hội Đồng Quốc Gia. Đây cũng là mốc đánh dấu chấm dứt quá trình suy yếu đã làm mất một ghế trong Hội Đồng Liên Bang của Đảng vào năm 2003. Đảng FDP mất 1.7% và năm ghế trong Hội Đồng Nhà Nước, và giảm xuống chỉ còn 15.6% số cử tri ủng hộ và 31 ghế trong Hội Đồng Nhà Nước. Tổng số cử tri đi bầu là 48%, tăng 2.8% so với năm 2003.

Vào ngày 12 tháng 12 năm 2007, cuộc bỏ phiếu tín nhiệm quốc hội cánh tả đã bác bỏ việc tái cử ông Christoph Blocher đảng SVP ( lúc đó là bộ trưởng Tư pháp) vào Hội Đồng Liên Bang, thay vào đó là bà Eveline Widmer-Schlumpf –đảng Nhân Dân Thuỵ Sĩ (SVP), một bộ trưởng từ Graubunden. Kết quả là bà Eveline Widmer Schlupf đã bị khai trừ đảng SVP và gia nhập Đảng Dân Chủ Bảo Thủ (CDP). Vào ngày 10 tháng 12 năm 2008, ông Ueli Maurer của Đảng SVP được bầu vào Hội đông Liên Bang giữ chức bộ trưởng quốc phòng, thay thế cho ông Schmid Samuel (CDP), cựu thành viên hội Đồng Liên Bang

Hiến pháp giới hạn ảnh hưởng của chính quyền liên bang trong việc hình thành chính sách quốc nội và nhấn mạnh vai trò khối kinh doanh tư nhân và chính phủ tiểu bang. Tuy nhiên, chính quyền Liên bang đã buộc phải mở rộng quyền hoạch định chính sách trong những năm gần đây để giải quyết các vấn đề của đất nước như giáo dục, nông nghiệp, năng lượng, môi trường, tội phạm có tổ chức và ma tuý.

quay lại